Wat is er nieuw aan deze werkwijze
Ook nu al proberen hulpverleners maximaal rekening te houden met de vragen en wensen van de betrokken cliëntsystemen. Dit principe wordt bij EKC echter radicaal doorgetrokken. EKC verschilt van een medisch expert-model, waar de expert op grond van verhaal van familie een diagnose maakt en een behandelingsplan opstelt.
Wanneer ze de kans krijgen, komen families zelf met verrassend oplossingen, die nooit bij hulpverleners zouden opkomen. Omdat het om eigen oplossingen gaat, op het lijf van het gezin in kwestie geschreven, bestaat er veel minder weerstand. Omdat het plan beter past en op het lijf geschreven is van de betrokkenen verloopt de uitvoering van de afspraken vlotter. Ook de professionele hulp die ingeschakeld wordt, wordt enkel op vraag van de sociale context ingezet. Door dit grote draagvlak ligt de slaagkans voor interventies gevoelig hoger. Op deze wijze zijn professionele expertise en de zeggenschap over de eigen levensloop optimaal met elkaar verbonden.
EKC is meer dan een bepaald model. Het is een manier om fundamentele burgerrechten te garanderen: het recht om zelf regie te behouden over je eigen leven, het recht van familie om betrokken te worden. EKC is gegroeid vanuit de verontwaardiging van de Maori in Nieuw-Zeeland, dat er met die twee basisrechten geen rekening werd gehouden. Ouders, Tantes, nonkels, grootouders, ... waren verontwaardigd dat er over kinderen die hen dierbaar waren beslissingen werden genomen door vreemden, zonder dat ze zelf eerst de kans kregen om een eigen plan voor te leggen.
Voor kinderen en jongeren is dit een sterke en beklijvende ervaring van betrokkenheid: ze ondervinden dat er een sociaal netwerk bestaat waar je op kan terugvallen bij moeilijkheden. De Eigen-kracht Conferentie zorgt voor een activering van de competenties in het sociaal netwerk. Hierdoor ligt de nadruk bij moeilijkheden dus op betrokkenheid en participatie eerder dan dat problemen leiden tot breuken binnen relaties.
Bovendien wordt door een conferentie de sociale kring rond een jongere groter gemaakt op een natuurlijke wijze. Tijdens de voorbereidingsfase ligt de nadruk op hoe, op welke wijze, met welke genodigden, op welke plaats de conferentie kan plaats vinden. Hulpverleners voor kinderen jongeren en gezinnen werken vaak enkel met ouders en de school. Het is immers erg arbeidsintensief voor individuele hulpverleners om zicht te krijgen op het sociaal netwerk van iemand. Hierdoor worden mogelijke hulpbronnen binnen de brede context niet aangesproken. Tijdens het besloten gedeelte kan er bovendien informatie circuleren die gezin niet makkelijk zal delen met hulpverleners.
Eigen Krachtconferenties maken deel uit van de brede beweging rond community based care: hoe kunnen we het brede netwerk mobiliseren in zorgwekkende situaties ? Andere methodieken die dit principe hoog in vaandel dragen zijn YAR, Plan, familie-netwerkberaad. Wezenlijke elementen in EKC zijn:
- de kring zo groot mogelijk: iedereen die mee wil denken, is welkom. Je hoeft niets te doen. Net in families waar er 'goeden' en 'slechten' gegroeid zijn, proberen we iedereen terug rond de tafel te krijgen. iedereen die impact heeft op uitvoering van plan, proberen we te betrekken. Niet alleen de steunfiguren dus rondom het gezin.
- een beslissingsmodel: er wordt één keer bijeengekomen, geen blijvende ondersteuningsgroep (al groeit dat soms wel uit een EKC)
- recht op besloten tijd
- werken met een onafhankelijk coordinator.